Antalya Altıntaş’a Hangi Otobüs Gider? Bir Ulaşım Sorusunun Ötesinde Toplumsal Bir Okuma Günlük hayatın en sıradan görünen soruları bazen toplumsal yapının en görünmez katmanlarını açığa çıkarır; bir otobüs hattını ararken bile insanların şehirle kurduğu ilişki, zaman algısı ve birbirine temas biçimi kendini ele verir. Antalya Altıntaş’a hangi otobüs gider sorusu da yalnızca bir güzergâh arayışı değildir; aynı zamanda kentleşmenin, emek hareketliliğinin ve gündelik yaşam pratiklerinin içinde şekillenen bir sosyolojik sorudur. — Altıntaş’ın Konumu ve Ulaşım Ağının Sosyal Anlamı Giha çatısı altında bugün Antalya Altıntaş’a hangi otobüs gider konusunu tüm yönleriyle ele alıyoruz. Coğrafi bir düğüm noktası olarak Altıntaş Antalya Altıntaş…
Yorum BırakNeşeli Bilgi Köşesi Yazılar
Giha’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “Kan neden kırmızı renk alır” konusunu sizin için araştırdık. Kan neden kırmızı renk alır? Günlük hayatın içinden bilimsel bir merakın izinde İstanbul’da yaşayan 27 yaşında biri olarak, gün içinde en az birkaç kez fark etmeden kendi bedenime dair küçük şeyleri düşünüyorum. Mesela sabah işe yetişirken aynaya bakıp “neden uykusuzluk yüzümde bu kadar belli oluyor?” diye içimden geçirdiğim anlar gibi… Ama en çok aklımı kurcalayan şeylerden biri, aslında oldukça basit görünen ama derinliği hiç bitmeyen bir soru: Kan neden kırmızı renk alır? Bu soruyu ilk kez çocukken sormuştum. O zamanlar verilen cevap “içindeki demirden…
Yorum BırakAmcanın oğlu kaçıncı derece akrabadır? Akrabalık, bilgi ve varlık üzerine felsefi bir okuma Giha ailesinin bugünkü konusu Amcanın oğlu kaçıncı derece akrabadır; detayları kaçırmayın. Bazen en sıradan görünen sorular, insanın kendine ve dünyaya bakışını kökten değiştirecek kadar derin bir kapı aralar. Bir aile sohbetinde sessizce sorulan “Amcanın oğlu kaçıncı derece akrabadır?” sorusu da ilk bakışta yalnızca hukuk ya da biyolojiyle ilgiliymiş gibi görünür. Ancak soru biraz daha uzun süre düşünülünce, içinde etik ilişkileri, bilgi üretim biçimlerini ve hatta varlık anlayışını barındırdığı fark edilir. Bir insan, kendi ailesini nasıl tanımlar? Akrabalık yalnızca kan bağı mıdır, yoksa toplumsal bir anlatı mı? Ve…
Yorum BırakKenan Evren ne için darbe yaptı? Merhaba Giha ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “80 darbesi kaç yıl sürdü”. Hazırsanız başlayalım! Türkiye’nin modern siyasi tarihine bakınca bazı dönüm noktaları vardır ki, üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin tartışması bitmez. 12 Eylül 1980 darbesi de bunların başında geliyor. Kenan Evren ismi ise bu olayla birlikte adeta tek bir döneme damga vurmuş bir figür olarak hafızalara kazındı. Kenan Evren denince akla sadece bir asker değil, aynı zamanda ülkenin siyasi kaderini radikal biçimde değiştiren bir liderlik tarzı geliyor. Peki gerçekten Kenan Evren ne için darbe yaptı? Bu soru hâlâ net bir “tek cümlelik” cevaba sığmıyor. Çünkü…
Yorum BırakTüm Maddeler Doğada Nasıl Bulunur? İnsan Zihninin Algı Haritasına Psikolojik Bir Yolculuk İnsan zihni, dünyayı anlamaya çalışırken yalnızca dış gerçekliği değil, kendi iç filtrelerini de kullanır. “Tüm maddeler doğada nasıl bulunur?” sorusu ilk bakışta kimyasal ya da jeolojik bir mesele gibi görünse de, bu sorunun zihinsel karşılığı çok daha derindir: İnsan bilgiye nasıl ulaşır, onu nasıl sınıflandırır ve nasıl anlamlandırır? Gözlemler gösteriyor ki, insan zihni doğayı ham haliyle değil; beklentiler, deneyimler ve duygular aracılığıyla yeniden üretir. Bu nedenle bir maddenin doğadaki varlığı, yalnızca fiziksel bir gerçeklik değil, aynı zamanda algısal bir inşa sürecidir. Bilişsel Psikoloji: Zihnin Doğayı Parçalara Ayırma Biçimi…
Yorum BırakBir Arabanın İçinde Kırılan Sessizlik: Kavramanın Bozuk Olduğu Nasıl Anlaşılır? Sevgili okurlar, Giha ekibi olarak bugün “Kavramanın bozuk olduğu nasıl anlaşılır” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Bazı arızalar vardır, bir anda olmaz. Birden “bitti” demez. Sessizce yaklaşır, sanki hayatın içine yavaş yavaş sızar. Kavrama da öyledir. Direksiyonun başında otururken anlamazsın; ta ki araba sana itaat etmeyi bırakana kadar. Kayseri’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Günlük tutmayı severim, çünkü bazı şeyleri konuşarak değil yazarak sindirebiliyorum. Bugün anlatacağım şey bir araba arızası gibi görünse de aslında biraz daha fazlası. Çünkü bazı teknik sorunlar, insanın içindeki kırılmaları da hatırlatıyor. Ve evet… “kavramanın bozuk olduğu nasıl…
Yorum BırakAşık Olmayana Ne Denir? İnsan Zihninin, Kültürün ve Bilimin Kesiştiği Nokta Aşık olmayana ne denir? Bu soru ilk bakışta basit bir tanım arayışı gibi duruyor ama işin içine biraz girince mesele kelimelerin çok ötesine taşınıyor. Çünkü “aşık olmamak” tek bir boşluk değil; kültürün, biyolojinin, psikolojinin ve bireysel deneyimin kesiştiği geniş bir alan. Konya’da yaşayan 26 yaşında bir mühendislik ve sosyal bilimler meraklısı biri olarak bu soruya bakarken zihnimde sürekli iki ses çarpışıyor. Bir tarafım sayılarla, olasılıklarla, kategorilerle konuşuyor; diğer tarafım ise insan hikâyelerinin bulanıklığında dolaşıyor. Ve bu iki ses aynı soruya tamamen farklı cevaplar veriyor. — Aşık Olmayana Ne Denir?…
Yorum BırakGiha ekibi olarak Alveol hava kesesi mi konusunda daha fazla faydalı içerik üretmeye devam edeceğiz. Alveoller Sadece Memelilerde mi Bulunur? Ekonomik Bir Bakışla Biyolojik Tasarımın Mantığı Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, ister bir ekonomi sistemi olsun ister bir canlı organizma, her yapı bir seçimdir. Her seçim de kaçınılmaz olarak bir fırsat maliyeti taşır. Bedenin en küçük ölçekli mimarisine bakıldığında bile aynı ilke geçerlidir: bir sistem neyi optimize ediyorsa, başka bir şeyi feda eder. Alveoller üzerine düşünmek de bu açıdan yalnızca biyolojik bir soru değil, aynı zamanda kaynak tahsisi, verimlilik ve tasarım ekonomisiyle ilgili derin bir tartışmadır. Alveoller ve Biyolojik “Piyasa”:…
Yorum BırakGiha okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Dağıtıma çıkan kargo aynı gün içinde gelir mi” hakkında en önemli detayları derledik. Dağıtıma Çıkan Kargo Aynı Gün İçinde Gelir mi? Sabah işe giderken telefonuma gelen bildirimlere bakıyorum. Bir yandan kahvemi alıyorum, diğer yandan aklımda tek bir soru dönüyor: “Dağıtıma çıkan kargo aynı gün içinde gelir mi?” Aslında bu soru sadece benim değil, son yıllarda neredeyse herkesin kafasını kurcalıyor. Özellikle internetten alışveriş arttıkça, o küçük bildirim hayatımızın ritmini bile değiştirebiliyor. İstanbul’da yaşayan biri olarak şunu çok net söyleyebilirim: kargo beklemek artık modern hayatın küçük bir sabırsızlık sınavı gibi. Bazen gün içinde plan yapıyorsun, “kargo…
Yorum Bırakİlk Ses Kaydı Ne Zaman? Felsefi Bir Yolculuk Bir düşünce deneyine başlayalım: Eğer geçmişte duyulmuş ilk sesi dinleme şansınız olsaydı, ne hissederdiniz? O anın gerçekliğiyle, kaydın varlığı arasındaki fark neydi? İnsanlık tarihi boyunca ses, görünmez bir akış olarak yaşandı; taşınabilir, saklanabilir bir nesne hâline geldiğinde ise felsefenin temel sorularını yeniden gündeme getirdi. İlk ses kaydı, yalnızca teknik bir gelişme değil; ontoloji, epistemoloji ve etik açısından tartışılması gereken bir dönüm noktasıdır. Ontolojik Perspektif: Sesin Varoluşu ve İlk Kaydın Doğası Ontoloji Nedir? Ontoloji, varlığın doğasını sorgulayan felsefe dalıdır. Bir şeyin “gerçekten var olup olmadığı” sorusu, ses kaydı bağlamında oldukça ilginçtir. Thomas Edison’un…
Yorum Bırak